Steeds vaker beslist een assistent wie er genoemd wordt.

Generative engine optimization — meestal afgekort tot GEO — is het werk dat ervoor zorgt dat een assistent jouw bedrijf noemt wanneer iemand een vraag stelt die jij kunt beantwoorden. Niet één plek in een lijst, maar één zin in een antwoord, met een bronvermelding ernaast.

Het verschilt op drie punten van gewone vindbaarheid. Ten eerste is er geen ranglijst: er is één antwoord, en daarin sta je of je staat er niet. Ten tweede telt de vorm van je tekst zwaarder — een model moet er een bruikbaar stuk uit kunnen halen. Ten derde weegt wat anderen over je zeggen mee bij het bepalen of het antwoord klopt.

Tegelijk is het minder nieuw dan het klinkt. De assistenten die vandaag antwoorden geven, leunen zwaar op dezelfde zoekindexen die er al waren. Wie technisch onvindbaar is, is dat in beide werelden; wie een vraag beter beantwoordt dan de rest, wint in beide werelden. GEO is daarom eerder een aanvulling dan een vervanging.

Wat wél nieuw is: het aantal klikken kan dalen terwijl je zichtbaarheid stijgt. Iemand die het antwoord al in het gesprek krijgt, bezoekt je site misschien niet. Dat maakt het belangrijker dat je in het antwoord goed en volledig genoemd wordt, met je naam en je specialisme — want dat is wat blijft hangen.

Als iemand vraagt 'welke installateur in Utrecht kan een warmtepomp plaatsen', gebeurt er onder water iets voorspelbaars. De vraag wordt omgezet in een of meer zoekopdrachten, er worden bronnen opgehaald, daaruit wordt gekozen wat bruikbaar lijkt, en van die stukken wordt één antwoord geschreven.

Sommige assistenten halen bronnen live op tijdens het antwoord; andere leunen sterker op wat ze eerder hebben opgeslagen. In beide gevallen zit er een zoekindex tussen. Wie daar niet in staat, doet niet mee — hoe goed de tekst ook is.

Bij het kiezen weegt een model of een stuk tekst antwoord geeft op precies deze vraag, of het recent en concreet is, en of het uit een bron komt die vaker als betrouwbaar naar voren komt. Vage marketingtaal levert niets op om te citeren; een alinea met een duidelijk feit wel.

Bij het samenstellen speelt bevestiging een rol. Zegt jouw site iets wat nergens anders terugkomt, dan is de kans kleiner dat het in het antwoord belandt. Zeggen je site, je bedrijfsprofiel, een gids en een recensiepagina hetzelfde, dan wordt het een feit waar het model op durft te leunen.

En er is een grens: modellen maken fouten, verwarren bedrijven met dezelfde naam en halen soms verouderde gegevens op. Dat is niet volledig te voorkomen — wel te verkleinen door overal hetzelfde en eenduidig te zijn.

Stap één is toegang. AI-crawlers hebben eigen namen en kunnen apart worden toegestaan of geweigerd in je robots-bestand. Wil je in antwoorden voorkomen, dan moet je ze toelaten — en dat is een bewuste keuze, want het betekent ook dat je teksten gelezen worden.

Stap twee is leesbaarheid zonder scripts. Veel ophalers voeren geen JavaScript uit of wachten er niet op. Staat je tekst pas in de pagina nadat er iets is ingeladen, dan zien ze een lege pagina. Zet JavaScript uit in je browser en kijk wat er overblijft — dat is wat zij zien.

Stap drie is snelheid en betrouwbaarheid. Een ophaler wacht niet lang. Een server die traag antwoordt of soms een foutmelding geeft, valt af terwijl de concurrent binnen een seconde klaar is.

Stap vier is structuur die betekenis geeft: koppen die de vraag stellen, structuurdata die zegt wat een pagina beschrijft, een zichtbare datum bij inhoud die verandert, en duidelijke bronvermelding bij cijfers. Dat helpt bij het kiezen én bij het correct citeren.

Stap vijf is een llms.txt: een kort, feitelijk bestand met wie je bent, wat je aanbiedt en waar de belangrijkste pagina's staan. Het is een conventie en geen officiële standaard, maar het kost weinig en dwingt je om je eigen feiten eenduidig op te schrijven.

Een model citeert stukken, geen pagina's. De kunst is dus om je tekst zo te schrijven dat er losse, kloppende stukken uit te halen zijn die op zichzelf staan. Een alinea die alleen begrijpelijk is met de drie alinea's ervoor, komt nergens terecht.

De vorm die het beste werkt is simpel: een kop die de vraag stelt zoals mensen hem stellen, een antwoord van twee of drie zinnen daaronder, en pas daarna de nuance. Dat leest voor mensen ook prettiger, dus je hoeft niet te kiezen tussen lezers en machines.

Wees concreet. Getallen, termijnen, voorwaarden, uitzonderingen en definities zijn precies wat overgenomen wordt. 'Scherpe prijzen' en 'jarenlange ervaring' zijn dat niet — daar valt niets uit te halen dat een antwoord beter maakt.

Zet feiten in gewone zinnen, niet alleen in een tabel, een afbeelding of een pdf. Tabellen zijn prima als aanvulling, maar het feit hoort ook in de lopende tekst te staan. Wat alleen in beeld staat, bestaat voor een model meestal niet.

En houd het actueel. Verouderde prijzen of teksten uit een vorig jaar worden ofwel overgeslagen, ofwel — vervelender — alsnog geciteerd. Een zichtbare datum bij inhoud die verandert, helpt beide kanten.

Assistenten redeneren over dingen: bedrijven, plaatsen, diensten, mensen. Wil je genoemd worden als antwoord op 'wie kan dit voor mij doen', dan moet er een eenduidig beeld bestaan van wie je bent, wat je doet en waar je werkt.

Dat begint bij consistentie. Naam, adres, telefoonnummer, werkgebied en specialisme horen exact hetzelfde te zijn op je site, in je bedrijfsprofiel, in gidsen, op sociale profielen en in het handelsregister. Elke afwijking dwingt tot gokken, en gokken betekent vaak: iemand anders noemen.

Zet die gegevens ook expliciet in de structuurdata van je site, zodat er geen interpretatie nodig is. Voor bedrijven met een adres hoort daar een lokaal bedrijfsprofiel bij, met openingstijden en het gebied dat je bedient.

Zorg daarnaast dat er ergens een pagina staat die simpelweg uitlegt wie je bent: wat je doet, voor wie, sinds wanneer, met welke certificeringen, in welk gebied. Dat klinkt saai en het is precies wat een model nodig heeft om je met vertrouwen te noemen.

En laat het bevestigen. Vermeldingen bij brancheverenigingen, leveranciers, lokale organisaties en vakmedia zijn niet alleen goed voor gewone vindbaarheid; ze zijn de tweede stem die zegt dat jouw gegevens kloppen.

Een antwoord over 'de beste optie in mijn buurt' komt zelden van één site. Het model leunt op recensies, gidsen, vergelijkingssites, fora en artikelen. Dat deel kun je niet schrijven, maar wel beïnvloeden.

Recensies zijn daarin het zwaarst. Niet alleen het cijfer, ook wat er staat: mensen die noemen wát je deed en waar, leveren precies de details waarmee een model kan onderbouwen. Vraag er dus om op het moment dat iemand tevreden is, en reageer op wat er geschreven wordt.

Gidsen en brancheplatforms tellen mee als bevestiging, mits je vermelding klopt en compleet is. Een oud adres in een gids die goed gevonden wordt, is een actief probleem: het model ziet twee versies en kiest er één.

Vakmedia en lokale media zijn de duurdere maar sterkste route: als een journalist of vakblad jou noemt als voorbeeld, is dat een bron die zwaarder weegt dan wat je zelf schrijft. Dat verdien je met werk waar mensen over praten.

Fora en vraagsites verdienen aandacht maar geen manipulatie. Meedoen als vakman die iets uitlegt, is prima; nepaccounts die je eigen naam laten vallen zijn zichtbaar en werken averechts zodra ze opvallen.

Er bestaat geen dashboard dat zegt hoe vaak een assistent je noemt. Wat je wel kunt doen: dezelfde vragen stellen die jouw klanten stellen, met vaste regelmaat en bij meerdere assistenten, en opschrijven wat eruit komt. Dat is handwerk, maar het geeft een eerlijker beeld dan elke tool die anders belooft.

Let daarbij op drie dingen: word je genoemd, klopt wat er over je gezegd wordt, en wordt je site als bron aangehaald. Dat tweede punt is vaak belangrijker dan het eerste — een verkeerde openingstijd of een dienst die je niet levert, kost klanten die nooit contact opnemen.

In je eigen cijfers zie je het indirect. Verwijzingen vanuit assistenten duiken op als aparte bronnen in je statistieken, maar het grootste deel blijft onzichtbaar: mensen die je naam onthouden en later rechtstreeks langskomen of zoeken. Een stijging in direct verkeer en in zoekopdrachten op je eigen naam is daarvan het beste signaal.

Vraag het ook gewoon aan klanten. 'Hoe kwam u bij ons terecht' levert steeds vaker het antwoord 'ChatGPT zei het' op — en dat is meetbaarder dan wat dan ook.

En corrigeer wat er niet klopt: onjuiste gegevens in gidsen aanpassen, een pagina maken die het misverstand rechtzet, en zorgen dat de juiste versie overal wordt bevestigd. Modellen nemen over wat ze het vaakst tegenkomen.

Er bestaat geen instelling, contract of techniek die zorgt dat een assistent jou noemt. Wie dat belooft, verkoopt iets anders dan hij zegt. Wat wél kan: de bron zijn die het makkelijkst en veiligst te citeren valt.

Verwacht ook geen stabiliteit. Antwoorden verschillen per assistent, per versie, per formulering van de vraag en soms per keer dat je hem stelt. Meet daarom over meerdere pogingen en meerdere weken, niet op één screenshot.

Wat je beter laat: verborgen tekst die alleen voor machines bedoeld is, pagina's die iets anders tonen aan een crawler dan aan een bezoeker, en instructies in je tekst die proberen een model te sturen. Dat laatste — soms 'prompt injection' genoemd — wordt herkend, kan tot uitsluiting leiden en staat bovendien gewoon in je zichtbare tekst.

Ook niet doen: massaal dunne pagina's maken 'voor AI'. Dezelfde regel geldt als bij zoekmachines — pagina's die geen vraag beantwoorden, verzwakken de rest van je site.

En wees eerlijk over cijfers en claims. Als een model jouw bewering overneemt en die blijkt niet te kloppen, staat er straks een onjuist feit over jouw bedrijf in duizend gesprekken. Dat is een risico dat de meeste bedrijven onderschatten.