Een site is geen visitekaartje. Het is je hardst werkende medewerker.

De meeste gesprekken over een nieuwe website beginnen bij hoe hij eruit moet zien. Dat is begrijpelijk en het is de verkeerde volgorde. Een site is een gereedschap: hij moet iets doen. Aanvragen binnenhalen, afspraken laten inplannen, producten verkopen, sollicitanten aantrekken, telefoontjes voorkomen. Wie dat doel scherp heeft, weet meteen welke pagina's nodig zijn, welke teksten ertoe doen en waar de knop moet staan.

Plaincodelab begint daarom met drie vragen. Wie komt er op de site en met welke vraag in zijn hoofd? Wat moet die persoon doen voordat jij er iets aan hebt? En hoe weet je straks of dat gelukt is? Het antwoord op die laatste vraag is bijna altijd te tellen: aanvragen per maand, ingeplande afspraken, bestellingen, of gewoon minder mails met vragen die de site al had kunnen beantwoorden.

Vanuit dat doel volgt de rest bijna vanzelf. Een installateur die vooral offerteaanvragen wil, heeft een site nodig die snel duidelijk maakt in welk werkgebied hij komt en die het aanvraagformulier binnen twee tikken bereikbaar houdt. Een kapsalon die haar agenda wil vullen, heeft een reserveerknop nodig die op elke pagina meereist. Een groothandel die telefoontjes wil verminderen, heeft vooral goede productinformatie en een duidelijke voorwaardenpagina nodig.

Wat je niet nodig hebt is vaker het gesprek waard dan wat je wel nodig hebt. Een blog die niemand bijhoudt, een nieuwsbrief zonder plan, een fotogalerij die nooit gevuld wordt, een chatvenster waar niemand op antwoordt: het kost geld om te bouwen en het kost geloofwaardigheid als het leeg blijft. Liever vijf pagina's die kloppen dan twintig die half af zijn.

Die scherpte levert ook geld op. Een afgebakend doel betekent een afgebakende offerte, en dat betekent dat je niet halverwege het traject hoeft te kiezen tussen bijbetalen of iets half opleveren. Plaincodelab schrijft dat doel daarom in één zin boven aan het voorstel en toetst elke pagina die daarna wordt bedacht aan diezelfde zin.

Het woord website dekt vier heel verschillende dingen. Ze verschillen in prijs en vooral in wat er later mogelijk is. Wie de verkeerde vorm kiest, betaalt dat later terug in een verbouwing die duurder is dan opnieuw beginnen.

Eén pagina is precies dat: alles onder elkaar op één scherm. Snel gebouwd, goedkoop, en prima voor een nieuw initiatief, een evenement of een dienst die zich in drie alinea's laat uitleggen. De grens is vindbaarheid: Google kan één pagina maar voor één onderwerp goed laten scoren, dus wie op vijf diensten gevonden wil worden, komt hier niet ver mee.

De bedrijfssite is de meest gekozen vorm en de reden is eenvoudig: elke dienst en elke plaats krijgt een eigen pagina, en elke pagina kan los gevonden worden. Daar komt een contactpagina bij, meestal een pagina over het bedrijf, vaak nieuws of cases, en een beheeromgeving waarin jij zelf teksten aanpast. Dit is de vorm die meegroeit zonder dat de opzet in de weg gaat zitten.

Een webshop voegt daar producten, betalen, verzenden, voorraad en retouren aan toe. Dat is geen opslag maar een tweede systeem: de administratie eromheen kost meer aandacht dan de site zelf. Voor wie tientallen tot honderden artikelen verkoopt, is dat de investering waard; voor wie er vier verkoopt, kan een eenvoudige bestelknop met een betaallink genoeg zijn.

De webapplicatie is de vierde vorm en hoort eigenlijk niet in dit rijtje thuis, behalve dat mensen hem ook website noemen. Het is een afgeschermde omgeving waarin ingelogd wordt en gewerkt: een klantportaal, een planningssysteem, een dossier. Hij hoeft niet vindbaar te zijn, hij moet werken. Vaak staat hij naast de gewone site en delen ze dezelfde gegevens.

Een website bouwen is geen kunststuk maar een reeks stappen die op volgorde moeten. Plaincodelab werkt in korte ronden met steeds iets zichtbaars aan het eind, zodat je niet in het ongewisse zit en wijzigingen goedkoop blijven. De planning zelf wordt vastgelegd zodra de opdracht rond is, vóórdat de bouw begint.

Het begint met uitzoeken: wat doe je, voor wie, wat maakt jou anders en waarop wordt gezocht. Die laatste vraag is geen bijzaak. De woorden die klanten gebruiken zijn zelden de woorden uit de branche, en de site hoort de taal van de klant te spreken. Deze stap eindigt met een pagina-indeling: welke pagina's er komen en wat elke pagina moet doen.

Dan volgt de tekst, en dat is de stap die het meeste bepaalt en het vaakst wordt onderschat. Ontwerp zonder tekst is decoratie; tekst zonder ontwerp verkoopt nog steeds. Plaincodelab schrijft mee of werkt met wat je aanlevert, maar bouwt niet op voorbeeldtekst — dan blijkt bij oplevering dat de mooie kop niet past bij wat je werkelijk wilt zeggen.

Daarna het ontwerp, eerst voor de telefoon en pas daarna voor het grote scherm. Meer dan de helft van je bezoekers komt op een telefoon binnen; wie andersom ontwerpt, propt op het einde een breed ontwerp in een smal scherm. Je krijgt het te zien als klikbaar prototype, niet als plaatje.

Vervolgens de bouw, met een testomgeving waar je live meekijkt, gevolgd door het vullen met echte inhoud, en een controleronde: snelheid, schermformaten, formulieren, foutpagina's, toegankelijkheid en de technische basis voor vindbaarheid. Pas als dat klopt gaat de site live, met omleidingen vanaf oude adressen zodat je bestaande posities in Google niet weggooit.

Na de livegang volgt een periode van meekijken en bijstellen. Het echte gebruik laat altijd iets zien wat je vooraf niet had bedacht: een formulier dat te lang is, een tekst die vragen oproept, een pagina die veel meer bezoek trekt dan verwacht. Dat bijstellen hoort bij de oplevering en niet bij het volgende project.

Prijzen voor websites lopen sterk uiteen, en dat verschil zit zelden in het uiterlijk. Het zit in hoeveel er op maat gemaakt wordt, hoeveel pagina's er echt geschreven moeten worden, of er koppelingen bij komen en hoeveel mensen er meebeslissen.

Grofweg: een eenvoudige site van enkele pagina's op een bestaand sjabloon is de goedkoopste weg en is voor een startende zzp'er vaak precies genoeg. Een bedrijfssite met een eigen ontwerp, tien tot twintig pagina's, een beheeromgeving en een technische basis die op vindbaarheid is ingericht, ligt daar duidelijk boven. Een webshop of een site met koppelingen naar bestaande systemen ligt daar weer boven, omdat je naast de site ook een proces inricht.

Wat de prijs opdrijft: elke pagina die geschreven moet worden in plaats van aangeleverd, meertaligheid, koppelingen met boekhouding of voorraad, een ontwerp dat op elk scherm anders is, en overleg met meerdere partijen. Wat de prijs drukt: een heldere pagina-indeling vooraf, teksten en beeld die op tijd klaar zijn, één beslisser, en beginnen met de pagina's die er nu toe doen in plaats van alles tegelijk.

Naast de bouw staan de vaste kosten. Een domeinnaam kost weinig, hosting hangt af van wat er draait, en onderhoud is geen luxe: onderdelen worden bijgewerkt, back-ups gecontroleerd, formulieren getest en beveiligingslekken gedicht. Reken daar ook op als je site door een derde is gebouwd — een verwaarloosde site is de meest voorkomende oorzaak van gehackte sites in het midden- en kleinbedrijf.

Tot slot een waarschuwing over de allergoedkoopste weg. Sites die voor een klein bedrag per maand worden aangeboden zijn meestal huur: je betaalt door, je kunt niet weg, en wat je opbouwt is niet van jou. Dat kan een prima keuze zijn als je snel iets nodig hebt, maar weet wat je koopt. Een site hoort van jou te zijn: domein en hosting op naam van je eigen bedrijf, en inhoud die je kunt meenemen.

Vindbaarheid is geen truc die je achteraf op een site plakt. Het is de optelsom van drie dingen: kan een zoekmachine je site lezen, staat er iets nuttigs op, en vinden anderen dat ook. Alles wat als geheim wordt verkocht valt onder een van die drie.

Het technische deel is het minst spannende en het eerst geregeld. Elke pagina heeft één duidelijke titel en omschrijving, één h1, een adres dat leesbaar is, en een verwijzing naar zichzelf als canonical zodat dubbele adressen elkaar niet beconcurreren. De site laadt snel, werkt op een telefoon, heeft een sitemap en een robots-bestand, en geeft structuurdata mee zodat zoekmachines begrijpen wat een pagina beschrijft: een bedrijf, een dienst, een product, een vraag met antwoord.

Het inhoudelijke deel is het echte werk. Eén pagina per onderwerp, met de vraag van de bezoeker als uitgangspunt en een antwoord dat volledig genoeg is om ergens anders niet te hoeven kijken. Dat betekent langere pagina's dan de meeste bureaus opleveren, met tussenkoppen die de vraag herhalen zoals mensen hem stellen. Wie op tien diensten gevonden wil worden, heeft tien goede pagina's nodig — geen dienstenpagina met tien alinea's.

Lokaal is een apart spoor en voor veel bedrijven het belangrijkste. Naam, adres en telefoonnummer identiek op je site, in je Google-bedrijfsprofiel en in de gidsen waar je in staat. Een eigen pagina per plaats of werkgebied, met tekst die daadwerkelijk over die plaats gaat en niet dezelfde alinea met een ander stadsnaampje erin. Recensies vragen en beantwoorden. Openingstijden bijhouden, ook rond feestdagen.

Wat niet werkt: tekst volstoppen met zoekwoorden, links kopen, honderd bijna identieke plaatspagina's, en het najagen van rangschikkingen zonder te kijken of er ook op geklikt en gebeld wordt. Wat wel werkt is saai en duurt langer: pagina's die de vraag echt beantwoorden, een site die snel is, en genoeg geduld om te meten wat er gebeurt voordat je alles omgooit.

Een groeiend deel van de mensen zoekt niet meer in een lijst met blauwe links maar stelt een vraag aan een taalmodel of aan een zoekmachine die zelf een antwoord samenvat. Dat verandert wat een site moet doen: niet alleen hoog staan, maar geciteerd worden. In de praktijk verandert er minder dan het lijkt, maar wat er verandert is de moeite waard.

Modellen citeren graag pagina's die één vraag volledig beantwoorden, in duidelijke taal, met feiten die controleerbaar zijn. Ze houden van een heldere structuur: een kop die de vraag stelt, een antwoord van een paar zinnen eronder, en dan de nuance. Ze houden niet van marketingtaal zonder inhoud, want daar valt niets uit te halen. Precies daarom leest deze site zoals hij leest.

Praktisch betekent dat: zet vragen en antwoorden op de pagina waar ze horen en markeer ze ook als vraag en antwoord in de structuurdata. Noem concrete getallen, termijnen en voorwaarden in plaats van 'scherpe prijzen' en 'korte doorlooptijd'. Herhaal de belangrijkste feiten in gewone zinnen in plaats van ze alleen in een tabel of een plaatje te zetten, want beeld wordt niet meegelezen. Houd bedrijfsgegevens overal identiek, zodat een model niet hoeft te kiezen welke versie klopt.

Daarnaast helpt het om machines vriendelijk te ontvangen. Blokkeer de crawlers van AI-aanbieders niet als je in hun antwoorden wilt voorkomen. Zet een llms.txt-bestand neer met een korte, feitelijke samenvatting van wie je bent en wat je aanbiedt. Zorg dat je site zonder JavaScript leesbaar is, want niet elke lezer voert scripts uit. Dat laatste is trouwens ook goed voor gewone zoekmachines en voor bezoekers met een trage verbinding.

En wees eerlijk over de grens van dit alles: niemand kan garanderen dat een model jou noemt, net zomin als iemand een eerste plaats in Google kan garanderen. Wat je wel kunt doen is de bron zijn die het makkelijkst te citeren valt — duidelijk, volledig en controleerbaar. Dat is dezelfde investering die ook mensen overtuigt.

Snelheid is het onderdeel waar bezoekers het minst over praten en het hardst op reageren. Een pagina die traag opent, verliest mensen voordat ze iets gelezen hebben, en dat gebeurt vooral op een telefoon met slecht bereik — precies de bezoeker die haast heeft. Google meet die ervaring ook mee, dus snelheid raakt zowel je bezoekers als je positie.

Wat een site traag maakt is bijna altijd hetzelfde rijtje: te grote afbeeldingen, te veel scripts van derden, lettertypen die pas laat laden, en een systeem dat elke pagina opnieuw uitrekent terwijl er niets veranderd is. Plaincodelab bouwt daarom met vooraf klaargezette pagina's waar dat kan, comprimeert beeld naar moderne formaten, laadt alleen wat nodig is en houdt het aantal externe partijen klein.

Dat laatste is ook een privacykwestie. Elk extern script — een chatvenster, een videospeler, een advertentiepixel, een lettertype van een andere server — is een derde partij die meekijkt en die je site vertraagt. Voor de meeste sites geldt: hoe minder, hoe beter. Wat je echt nodig hebt, laad je zo dat het de pagina niet ophoudt.

Aan de achterkant maakt de keuze weinig zichtbaar verschil zolang het resultaat maar snel en veilig is. Plaincodelab kiest de techniek per project: breed gedragen gereedschap dat past bij wat de site moet doen, in plaats van elk project in dezelfde vorm duwen. Waar de site draait is een eigen keuze; voor Nederlandse en Europese bedrijven ligt een server binnen de EU voor de hand. Belangrijker dan het merk van de techniek is dat een andere ontwikkelaar het over kan nemen: geen eigen bedenksels, wel gedocumenteerde keuzes.

Meten hoort erbij, anders is snelheid een mening. Na de livegang wordt gekeken hoe echte bezoekers de site ervaren op echte toestellen: hoe snel het eerste scherm staat, of er iets verspringt tijdens het laden, en hoe snel de site reageert op een tik. Dat zijn de drie dingen die Google meeweegt en die je bezoeker voelt.

Een site mag er goed uitzien, maar de eerste taak van ontwerp is begeleiden. Waar ben ik, wat kan ik hier, en wat is de volgende stap. Als een bezoeker daarover moet nadenken, is er iets misgegaan — hoe fraai het ook oogt.

Dat begint bij de bovenkant van elke pagina. Binnen enkele seconden moet duidelijk zijn wat je doet, voor wie en wat de bezoeker nu kan doen. Niet met een leus die overal op zou kunnen slaan, maar met een zin die alleen over jou gaat. Daaronder mag het verhaal zich rustig ontvouwen, met tussenkoppen die je kunt scannen, want de meeste mensen lezen niet van boven naar beneden maar springen.

Mobiel eerst is geen mode maar rekenwerk. Meer dan de helft van je bezoek komt op een telefoon binnen, vaak staand in een winkel, in de auto of op de bank met één hand. Knoppen horen groot genoeg te zijn, formulieren kort, telefoonnummers aantikbaar, en het belangrijkste hoort binnen bereik van een duim te staan. Wie eerst voor het brede scherm ontwerpt, laat de meerderheid van zijn bezoekers de restjes opeten.

Toegankelijkheid loopt daar dwars doorheen en is meer dan een vinkje. Genoeg contrast tussen tekst en achtergrond, tekst die groter kan zonder dat de indeling breekt, formuliervelden met echte labels, afbeeldingen met een beschrijving, en een site die volledig met het toetsenbord te bedienen is. Voor overheidsgerelateerde organisaties is dat wettelijk verplicht, en met de Europese toegankelijkheidsrichtlijn geldt het inmiddels ook voor veel webshops en dienstverleners. Los daarvan: het maakt je site voor iedereen prettiger.

Tot slot vertrouwen. Mensen kopen niet van een site die anoniem aanvoelt. Een echt adres, een echt telefoonnummer, echte foto's van echte mensen, duidelijke voorwaarden en recensies die niet te mooi zijn om waar te zijn. Dat overtuigt meer dan welk animatie-effect ook, en het kost minder.

Een site die je niet zelf kunt bijwerken, veroudert. Openingstijden kloppen niet meer, een oude prijs blijft staan, en na verloop van tijd durft niemand er nog iets aan te veranderen. Daarom hoort er bij elke site een beheeromgeving waarin een gewone medewerker snel wegwijs is.

Er zijn ruwweg drie routes. De eerste is een bekend systeem als WordPress: veel gebruikt, veel kant-en-klare uitbreidingen, veel mensen die ermee kunnen werken. De prijs is onderhoud — plug-ins en kern moeten bijgewerkt blijven, en een verwaarloosde installatie is de meest voorkomende reden dat sites gehackt worden.

De tweede is een systeem waarbij de inhoud losstaat van de site zelf, zodat de pagina's razendsnel kunnen worden klaargezet en dezelfde inhoud ook in een app of op een scherm in de winkel te gebruiken is. Voor bedrijven die met hun site willen groeien is dat vaak de prettigste route: snel, veilig en zonder de rommel van tientallen uitbreidingen. Welke van de drie het wordt, hangt af van wat je zelf wilt kunnen en hoeveel er op maat moet.

De derde is een gehost pakket waar je maandelijks voor betaalt. Snel op te zetten, weinig zorgen, maar je zit vast aan wat het pakket kan en je neemt weinig mee als je weggaat. Voor een eenvoudige site kan dat prima zijn; voor een site die iets bijzonders moet doen, loop je er vroeg of laat tegenaan.

Welke route het ook wordt, de eisen blijven gelijk. Je kunt teksten, foto's en prijzen zelf aanpassen zonder een ontwikkelaar te bellen. Er is een testomgeving of een voorbeeldweergave, zodat je iets kunt bekijken voordat het live staat. Er zijn rollen, zodat een stagiair niet per ongeluk de startpagina kan verwijderen. En er zijn back-ups die daadwerkelijk teruggezet kunnen worden — een back-up die nooit getest is, is een hoop hoop.

Een webshop is geen site met een winkelwagen erbij. Het is een verkoopkanaal met een administratie eronder, en die administratie bepaalt of het werk oplevert of oplevert plus hoofdpijn. De site is het makkelijke deel.

Het begint bij de producten zelf. Goede foto's, echte omschrijvingen, maten en specificaties, en varianten die kloppen. Een winkel met driehonderd artikelen heeft driehonderd keer dat werk, en dat is de post die in offertes stelselmatig wordt onderschat. Wie een productbestand heeft, kan importeren; wie dat niet heeft, moet schrijven of laten schrijven.

Dan de afhandeling: betalen via iDEAL, creditcard, Bancontact of achteraf betalen, verzendkosten die per land en gewicht verschillen, pakketlabels, retouren en de wettelijke bedenktijd van veertien dagen. Een klant verwacht een bevestiging, een verzendbericht en een duidelijk retourbeleid. Dat zijn geen extra's, dat zijn de basisverwachtingen — en juridisch grotendeels verplicht.

Voorraad is het volgende. Verkoop je ook in een winkel of via een marktplaats, dan wil je één voorraad die overal klopt in plaats van drie lijstjes die uit elkaar lopen. Dat is een koppeling met je kassa- of voorraadsysteem, en dat is meestal het lastigste technische onderdeel van het hele project.

Tot slot vindbaarheid en verkoopkracht. Elke productpagina hoort een eigen, unieke tekst te hebben — de tekst van de leverancier staat op honderd andere sites en levert je niets op. Categoriepagina's verdienen een echte inleiding. En bijna de helft van je omzet hangt aan details die niets met techniek te maken hebben: duidelijke verzendkosten vóór de laatste stap, een zichtbaar telefoonnummer, en een afrekenproces dat niet om een account vraagt voordat iemand mag betalen.

Een website verzamelt sneller persoonsgegevens dan mensen denken. Een contactformulier, een nieuwsbriefaanmelding, een statistiekscript, een chatvenster, een ingesloten video: allemaal verwerken ze iets van je bezoeker. De AVG vraagt niet om een dik dossier, maar wel om weten wat je doet en dat kunnen uitleggen.

De praktische kern is kort. Vraag alleen wat je nodig hebt — een telefoonnummer dat je nooit belt, hoeft niet in het formulier. Vertel op een privacypagina wat je verzamelt, waarom, hoe lang je het bewaart en met wie je het deelt. Sluit een verwerkersovereenkomst met partijen die namens jou gegevens verwerken, zoals je hostingpartij of je mailsysteem. En zorg dat gegevens binnen de EU blijven, of dat er een geldige grondslag is als dat niet zo is.

Cookies zijn een apart hoofdstuk waar veel sites het verkeerd doen. Voor functionele opslag — je winkelwagen, je taalkeuze, de beveiliging van een formulier — heb je geen toestemming nodig. Voor alles wat volgt, meet of adverteert wél, en die toestemming moet vooraf gegeven worden, net zo makkelijk in te trekken zijn als te geven, en niet afgedwongen worden met een balk waar alleen 'akkoord' op staat. Een balk zonder weigerknop is geen toestemming, en dat is inmiddels ook zo gehandhaafd.

Gelukkig is er een uitweg die iedereen blij maakt: privacyvriendelijke statistieken die geen persoonlijke profielen opbouwen. Daarmee weet je hoeveel bezoekers je hebt, waar ze vandaan komen en welke pagina's werken, zonder toestemmingsbalk en zonder gegevens naar een advertentienetwerk te sturen. Plaincodelab kiest die route standaard, tenzij je echt advertenties wilt meten.

Beveiliging tot slot is vooral hygiëne. Een geldig certificaat zodat alles versleuteld gaat, sterke wachtwoorden met tweestapsverificatie voor het beheer, onderdelen die bijgewerkt blijven, formulieren met bescherming tegen misbruik, en back-ups die je hebt teruggezet om te weten dat ze werken. De meeste gehackte sites zijn geen doelwit van een aanval maar het slachtoffer van een verouderde installatie die automatisch gevonden werd.

De grootste schade bij een nieuwe website ontstaat zelden tijdens het bouwen. Hij ontstaat op de dag van de livegang, als adressen veranderen zonder omleiding en jarenlang opgebouwde vindbaarheid in één nacht verdampt. Dat is te voorkomen met een paar saaie stappen die vaak worden overgeslagen.

Stap één is inventariseren wat je hebt. Welke pagina's staan er, welke daarvan krijgen bezoek uit Google, welke leveren aanvragen op, en welke andere sites verwijzen naar jou. Die lijst is je uitgangspunt: alles wat waarde heeft, krijgt op de nieuwe site een plek of een omleiding.

Stap twee is de nieuwe indeling naast de oude leggen. Elk oud adres krijgt precies één nieuw adres. Waar een pagina verdwijnt, wijs je naar de meest verwante pagina en niet naar de startpagina — een omleiding naar de startpagina wordt behandeld alsof de pagina niet meer bestaat.

Stap drie is behouden wat werkt. Als een oude pagina goed scoort, neem je die tekst mee en verbeter je hem in plaats van hem te vervangen door iets korters en mooiers. De verleiding om alles opnieuw te schrijven is groot, en het is de meest voorkomende reden dat bezoek terugloopt na een nieuwe site.

Stap vier is testen voor de livegang: alle omleidingen doorlopen, formulieren versturen, de site door een crawler halen om kapotte links te vinden, en controleren dat de testomgeving niet per ongeluk zelf geïndexeerd wordt. Stap vijf is de livegang zelf, bij voorkeur op een rustig moment.

Stap zes is meekijken. Vlak na een herbouw schommelen de cijfers altijd; dat hoort erbij. Wat je wilt zien is dat de belangrijkste pagina's hun bezoek behouden en dat er geen foutmeldingen binnenkomen. Dat hoort actief gevolgd te worden in plaats van af te wachten of er iemand belt.

Een site is geen schilderij dat je ophangt. Hij draait op software die verandert, hij staat op een server die aangevallen wordt, en hij praat tegen bezoekers wier verwachtingen elk jaar verschuiven. Onderhoud is daarom geen naverkoop maar onderdeel van het bezit.

Technisch onderhoud is het minst zichtbare deel: onderdelen bijwerken, certificaten verlengen, back-ups maken én terugzetten om te weten dat ze werken, formulieren testen, en in de gaten houden of de site bereikbaar blijft. Bewaking hoort daarbij, zodat een storing opvalt voordat een bezoeker of een klant het merkt in plaats van pas als er iemand belt.

Inhoudelijk onderhoud is het deel dat geld oplevert. Wat zoeken mensen waarop je nog geen pagina hebt? Welke pagina trekt bezoek maar levert niets op? Welke tekst roept vragen op die je in de mailbox terugziet? Af en toe een uur naar die vragen kijken doet meer voor je aanvragen dan een nieuw ontwerp.

Meten hoort daarbij, maar dan wel het juiste. Niet elk bezoek is waardevol en niet elke piek is goed nieuws. De cijfers die ertoe doen zijn: hoeveel mensen doen wat je wilt, via welke pagina's komen ze binnen, waar haken ze af, en wat kost het je om er één binnen te halen. Privacyvriendelijke statistieken geven dat prima, zonder toestemmingsbalk.

En dan het onderdeel dat niemand plant: verandering. Een nieuwe dienst, een tweede vestiging, een prijswijziging, een vacature. Als het aanpassen daarvan een project wordt, gebeurt het niet. Daarom levert Plaincodelab een site op waarin dat soort dingen door jou zelf te doen zijn, met een vast aanspreekpunt voor het werk waar wel een ontwikkelaar bij nodig is.

De techniek onder een site is voor een kapsalon en een advocatenkantoor grotendeels hetzelfde. Wat verschilt is waar de bezoeker op let, wat hem tegenhoudt en welke stap hij moet zetten. Plaincodelab heeft daarom voor zestig branches een aparte pagina, elk met de vragen en bezwaren van die sector.

Bij dienstverlening met spoedwerk — installateurs, loodgieters, autoschade — draait alles om bereikbaarheid: werkgebied, telefoonnummer, en de belofte hoe snel er iemand is. Bij afsprakenwerk — kapsalons, nagelstudio's, tandartsen, therapeuten — draait het om online reserveren, prijzen en wie je te zien krijgt. Bij verkoop — winkels, groothandel, showrooms — om voorraad, levertijd en retourvoorwaarden.

Bij zakelijke dienstverlening — advocaten, accountants, adviseurs — telt vooral geloofwaardigheid: aantoonbare kennis, herkenbare zaken en een drempelloze eerste stap. En bij horeca en recreatie gaat het om beeld, actuele openingstijden en reserveren zonder gedoe, want daar wordt vaker vanaf de telefoon beslist dan bij vrijwel elke andere sector.

Al die accenten zitten in de branchepagina's onder deze pagina. Ze zijn geen verkooppraatje maar een checklist: dit heeft jouw sector nodig, dit zijn de zoektermen die ertoe doen, en dit is wat het oplevert. Wie zijn eigen branche daar niet tussen ziet staan, kan het gewoon vragen — de aanpak blijft dezelfde.

Bijna elke site die niets oplevert, doet dat om een van deze redenen. Ze zijn allemaal te voorkomen, mits je ze vooraf kent.

De eerste is beginnen zonder teksten. Het ontwerp wordt goedgekeurd op basis van voorbeeldtekst, en bij het vullen blijkt dat het echte verhaal niet in de vakjes past. Dan gaat het ontwerp op de schop of de tekst wordt ingekort tot hij niets meer zegt. Schrijf eerst, ontwerp daarna.

De tweede is over jezelf praten in plaats van over de klant. 'Wij zijn een jong en dynamisch team' staat op tienduizend sites en beantwoordt geen enkele vraag. De bezoeker wil weten of je zijn probleem oplost, wat het kost en hoe snel je kunt.

De derde is de aanvraag verstoppen. Eén contactpagina helemaal onderaan het menu, een formulier met elf velden, geen telefoonnummer in beeld. Elke extra klik en elk extra veld kost aanvragen, en dat is direct te meten.

De vierde is de site laten verlopen: verouderde prijzen, een nieuwsbericht uit 2021 bovenaan, een teamlid dat er allang niet meer werkt. Dat wekt meer twijfel dan geen nieuws hebben.

De vijfde is de site niet bezitten. Domein op naam van het bureau, hosting bij een partij waar je geen toegang toe hebt, geen kopie van de inhoud. Dan is verhuizen geen keuze maar een onderhandeling. Domein, hosting en inhoud horen op naam van je eigen bedrijf te staan, met een export en documentatie bij de oplevering.

Offertes voor websites staan vol woorden die het vergelijken juist moeilijker maken. Hieronder staan de termen die het vaakst voorbijkomen, kort uitgelegd, zodat je bij twee voorstellen ziet waar ze echt van elkaar verschillen en welke post ontbreekt.

Het handigste dat je met deze lijst kunt doen: vraag bij elk begrip wat het concreet voor jouw site betekent en wat er gebeurt als je het weglaat. Een leverancier die dat niet in twee zinnen kan uitleggen, gaat het gedurende het project ook niet uitleggen.

Van alle onderdelen van een website is de inhoud het enige dat je niet kunt uitbesteden zonder erbij te zijn. De techniek kan Plaincodelab alleen doen; de kennis over jouw vak, je klanten en je uitzonderingen zit in jouw hoofd. De vraag is dus niet óf je meedoet, maar in welke vorm.

In de praktijk werkt dit het beste: jij levert de grondstof, PCL maakt er tekst van. Eén gesprek per onderwerp levert meer bruikbaar materiaal op dan een verzoek om zelf te schrijven, want vertellen gaat iedereen makkelijker af dan schrijven. Uit dat gesprek komt een eerste versie die je op feiten controleert in plaats van op stijl.

Wat er sowieso van jou moet komen: prijzen of prijsindicaties, werkgebied, openingstijden, voorwaarden, verzekeringen of certificeringen, en de dingen die je klanten altijd vragen. Dat laatste is goud: elke vraag die je vaak per telefoon beantwoordt, is een tussenkop op je site en een kans om gevonden te worden.

Beeld verdient een aparte opmerking. Voorraadfoto's van glimlachende modellen met een headset overtuigen niemand meer; een echte foto van je eigen werkplaats, je eigen bus of je eigen team wel. Eén sessie met een fotograaf levert genoeg materiaal voor lange tijd, en het onderscheidt je meer dan welk ontwerp ook. Waar dat niet kan, kiest PCL beeld dat neutraal blijft in plaats van nep-persoonlijk.

En dan het onderhoud van de inhoud. Een site die na oplevering nooit meer verandert, verliest langzaam terrein. Af en toe een onderwerp toevoegen is genoeg: een nieuwe dienst uitleggen, een veelgestelde vraag toevoegen, een project beschrijven. PCL kan dat doen, maar het mooiste resultaat ontstaat als je zelf de vragen aanlevert die je het vaakst hebt gehad.

Zodra een site meer dan één taal of meer dan één vestiging bedient, wordt de indeling belangrijker dan het ontwerp. Doe je dat goed, dan versterken de versies elkaar; doe je het slordig, dan concurreren ze om dezelfde bezoeker en verliezen ze allebei.

Voor talen geldt: elke taal krijgt een eigen adres, bijvoorbeeld met de taalcode voorin. Elke pagina verwijst naar zijn tegenhangers in de andere talen, zodat een zoekmachine weet dat het om dezelfde inhoud gaat en de juiste versie toont. Er hoort ook een verwijzing te zijn voor bezoekers die geen van beide talen als voorkeur hebben. Automatisch doorsturen op basis van het land is een slecht idee: het gaat vaak mis en het houdt zoekmachines buiten de deur.

Vertalen is bovendien geen kopiëren. Een machinevertaling van je Nederlandse tekst leest voor een Engelse klant als iemand die zijn best doet maar het niet is, en de zoekwoorden verschillen sowieso per taal. Beter één taal die klopt dan twee die half zijn — en als er een tweede bij komt, dan als eigen versie met eigen tekst.

Voor meerdere vestigingen is de vuistregel: een eigen pagina per plaats, mits die pagina iets eigens te vertellen heeft. Adres, route, openingstijden, het team ter plaatse, foto's van dat pand, en wat er in die plaats anders is. Twintig pagina's die alleen in de plaatsnaam verschillen worden herkend als wat ze zijn en helpen niemand.

Diezelfde pagina's zijn ook je haakje in kaarten en lokale zoekresultaten. Koppel elke vestigingspagina aan het bijbehorende bedrijfsprofiel, houd naam, adres en telefoonnummer overal identiek, en zet openingstijden ook in de structuurdata. Voor bedrijven met een werkgebied in plaats van een vestiging geldt hetzelfde principe: één pagina per gebied waar je echt komt, met tekst die dat aantoont.

Onder elke site liggen drie dingen die zelden in een offerte worden uitgelegd en die je bedrijf plat kunnen leggen als er iets misgaat: je domeinnaam, je hosting en je e-mail. Ze horen bij elkaar en ze horen van jou te zijn.

De domeinnaam is je adres én je identiteit. Zet hem op naam van je bedrijf, met jouw e-mailadres als contactpersoon, en zet automatische verlenging aan. Een domein dat verloopt omdat de herinnering naar een oud adres ging, is een van de pijnlijkste en meest voorkomende storingen die er zijn — en opnieuw registreren lukt lang niet altijd. Kies daarnaast bewust: een korte naam zonder streepjes, met een uitgang die past bij je markt.

Hosting bepaalt hoe snel de site is, hoe vaak hij bereikbaar is en hoe goed hij beschermd wordt. Voor de meeste bedrijven volstaat degelijke hosting binnen de EU, met een certificaat, back-ups die ook daadwerkelijk teruggezet kunnen worden, en een omgeving die meegroeit bij een piek. Wat je vooral wilt weten: waar staat de data, wie kan erbij, en hoe snel is er iemand als het misgaat.

E-mail is het onderdeel dat het vaakst wordt vergeten en dat de grootste stille schade veroorzaakt. Mail vanaf je eigen domein hoort correct ingesteld te zijn met de drie technische afspraken die spam tegengaan — anders belanden je offertes in de map ongewenst zonder dat je het merkt. Houd mail bovendien los van je website: als de site verhuist, moet de mail gewoon blijven werken.

Tot slot de sleutels. Je hoort altijd zelf toegang te hebben tot het domein, het hostingpaneel en het beheer van de site, ook als iemand anders het beheer doet. Die accounts horen op naam van je eigen bedrijf te staan, ook als iemand anders het dagelijkse werk doet, met documentatie erbij. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk is het de meest voorkomende reden dat ondernemers vastzitten bij een leverancier waar ze weg willen.